Kharip MSP 2026: भारतीय कृषी क्षेत्रासाठी आणि विशेषतः खरीप हंगामाची तयारी करणाऱ्या शेतकरी बांधवांसाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या आर्थिक व्यवहार विषयक मंत्रिमंडळ समितीच्या बैठकीत २०२६-२७ या विपणन हंगामासाठी १४ प्रमुख खरीप पिकांच्या किमान आधारभूत किमतींना (MSP) अधिकृत मंजुरी देण्यात आली आहे.
शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याच्या उद्देशाने आणि उत्पादन खर्चावर आधारित योग्य मोबदला मिळावा यासाठी सरकारने यावर्षी हमीभावात लक्षणीय वाढ केली आहे. १३ मे २०२६ रोजी पीआयबी (PIB) द्वारे या निर्णयाची घोषणा करण्यात आली.
प्रमुख पिकांचे सुधारित दर आणि झालेली वाढ (प्रति क्विंटल)
यावर्षीच्या निर्णयामध्ये तेलबिया आणि कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. खाली विविध पिकांचे नवे दर आणि मागील वर्षाच्या तुलनेत झालेली वाढ सविस्तर दिली आहे:
१. तृणधान्ये (Cereals):
- तांदूळ (Common): ₹२,४४१ (₹७२ वाढ)
- तांदूळ (Grade A): ₹२,४६१ (₹७२ वाढ)
- ज्वारी (Hybrid): ₹४,०२३ (₹३२४ वाढ)
- ज्वारी (Maldandi): ₹४,०७३ (₹३२४ वाढ)
- बाजरी: ₹२,९०० (₹१२५ वाढ)
- नाचणी: ₹५,२०५ (₹३१९ वाढ)
- मका: ₹२,४१० (₹१० वाढ)
२. कडधान्ये (Pulses):
- तूर (Arhar): ₹८,४५० (₹४५० वाढ)
- मूग: ₹८,७८० (₹१२ वाढ)
- उडीद: ₹८,२०० (₹४०० वाढ)
३. तेलबिया (Oilseeds):
- सूर्यफूल: ₹८,३४३ (सर्वात मोठी वाढ – ₹६२२)
- सोयाबीन (पिवळा): ₹५,७०८ (₹३८० वाढ)
- भुईमूग: ₹७,५१७ (₹२५४ वाढ)
- तीळ: ₹१०,३४६ (₹५०० वाढ)
- कारळे: ₹१०,०५२ (₹५१५ वाढ)
४. नगदी पिके (Commercial Crops):
- कापूस (मध्यम धागा): ₹८,२६७ (₹५५७ वाढ)
- कापूस (लांब धागा): ₹८,६६७ (₹५५७ वाढ)
स्वामिनाथन आयोगाच्या शिफारशींची अंमलबजावणी
केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे की, हे नवीन दर निश्चित करताना स्वामिनाथन आयोगाच्या शिफारशींचा विचार करण्यात आला आहे. सर्व पिकांचे हमीभाव हे त्यांच्या सरासरी उत्पादन खर्चाच्या किमान ५०% अधिक नफा मिळवून देतील, अशा पद्धतीने ठरवण्यात आले आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांना शेतीमध्ये केलेली गुंतवणूक आणि मेहनत यांचा योग्य मोबदला मिळणे सोपे होईल.
या निर्णयाचा शेतकऱ्यांना काय फायदा होईल?
- बाजारपेठेतील सुरक्षितता: बाजारभाव पडले तरी सरकार ठरवून दिलेल्या हमीभावाने शेतमाल खरेदी करेल, ज्यामुळे शेतकऱ्यांचे नुकसान टळेल.
- तेलबिया उत्पादनास चालना: सोयाबीन, सूर्यफूल आणि तीळ यांसारख्या तेलबियांना दिलेल्या मोठ्या वाढीमुळे देश खाद्यतेलाच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण होण्यास मदत होईल.
- निश्चित उत्पन्न: हमीभाव वाढल्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकाचा किती मोबदला मिळेल याचा अंदाज अगोदरच येतो, ज्यामुळे पुढील नियोजनासाठी मदत होते.
खरीप हंगाम २०२६-२७ साठी जाहीर झालेले हे नवे दर ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळ देणारे ठरतील. विशेषतः कापूस आणि सोयाबीन पट्ट्यातील शेतकऱ्यांसाठी ही मोठी दिवाळीच म्हणावी लागेल.
