dushkal anudan : राज्यातील दुष्काळग्रस्त ३०४ तालुक्यांतील शेतकऱ्यांसाठी दिवाळीच्या निमित्ताने ₹५,००० चे आगाऊ अनुदान थेट बँक खात्यात जमा होणार आहे. मुख्यमंत्र्यांनी याबाबत स्पष्ट निर्देश दिले आहेत आणि संबंधित शासन निर्णयही आला आहे. मात्र शेतकऱ्यांच्या मनात काही महत्वाचे प्रश्न होते – एका कुटुंबात किती जणांना पैसे मिळतील? सामाईक शेती असल्यास कोणाला लाभ मिळेल? जमीन कमी असेल तरी पूर्ण ₹५,००० मिळतील का?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे आता महाराष्ट्र शासनाच्या मदत व पुनर्वसन विभागाने २७/२८ ऑक्टोबरच्या नव्या परिपत्रकात स्पष्ट केली आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांतील संभ्रम दूर होणार आहे.
सामाईक शेती (कॉमन लँड) बाबत काय आहे नियम?
ज्या शेतकऱ्यांची जमीन सामाईक आहे (एकच ७/१२ वर अनेक भागधारकांची नावे), त्यांच्यासाठी स्पष्ट सूचना आहेत. अशा प्रकरणात सर्व संबंधित भागधारकांकडून सहमती पत्र घेणे आवश्यक आहे. सहमती पत्र दिल्यानंतरच एका लाभार्थ्याच्या खात्यात रक्कम जमा होईल. सहमतीपत्र नसल्यास पैसे अडकू शकतात. त्यामुळे सामाईक शेती असणाऱ्यांनी आत्ताच सर्व भागधारकांची संमती घेऊन प्रक्रिया पूर्ण करावी.
एका कुटुंबात किती जणांना मिळेल लाभ?
ही सर्वात महत्वाची बाब आहे. एका रेशनकार्डावर कितीही सदस्य असले तरी, जर प्रत्येकाच्या नावावर स्वतंत्र ७/१२ असेल आणि पंचनाम्यात ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त नुकसान दाखवले असेल, तर प्रत्येकाला स्वतंत्रपणे ₹५,००० मिळू शकतात.
उदाहरणार्थ – वडील, आई, मुलगा आणि सून या सर्वांच्या नावावर वेगवेगळी जमीन असेल आणि सर्वांचे पंचनामे झाले असतील तर चारही जणांना प्रत्येकी ₹५,००० मिळतील. कुटुंब एकक किंवा पती-पत्नी याबाबत कोणतीही मर्यादा घातलेली नाही. फक्त स्वतंत्र जमीन मालकी आणि पात्रता निकष पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
जमीन कमी असेल तरी पूर्ण रक्कम मिळेल का?
होय. जमिनीचे क्षेत्रफळ कितीही असो – २० गुंठे असो किंवा पाच एकर – पात्र शेतकऱ्याला पूर्ण ₹५,००० आगाऊ अनुदान मिळणार आहे. ज्यांचे नुकसान ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे आणि पंचनामा झाला आहे, त्यांना जमिनीच्या आकारमानानुसार कपात होणार नाही.
इतर महत्वाचे मुद्दे
- एका शेतकऱ्याकडे एकापेक्षा जास्त ठिकाणी जमीन असल्यास अनुदान फक्त एकदाच दिले जाईल.
- सॉफ्टवेअरचा लॉगिन आयडी फक्त तहसीलदारांकडे असेल. वितरण प्रक्रिया तहसील स्तरावरून नियंत्रित होईल.
- फक्त ज्यांचे पंचनामे झाले आहेत आणि नुकसान ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त आहे, त्यांनाच हे आगाऊ अनुदान मिळेल.
- रक्कम थेट आधार संलग्न बँक खात्यात DBT द्वारे जमा होईल.
शेतकऱ्यांनी काय करावे?
ज्यांचे पंचनामे पूर्ण झाले आहेत, त्यांनी आपल्या जमिनीच्या नोंदी (७/१२) आणि बँक खाते तपासून ठेवावे. सामाईक शेती असल्यास सहमती पत्र आत्ताच तयार ठेवा. वितरण प्रक्रिया लवकरच सुरू होण्याची शक्यता आहे. स्थानिक तहसील कार्यालय किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांकडे चौकशी करून आपली पात्रता निश्चित करा.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीच्या आधी थोडी आर्थिक मदत मिळावी यासाठी शासनाने हे पाऊल उचलले आहे. नव्या परिपत्रकामुळे नियम स्पष्ट झाले आहेत. अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत माहितीनुसार प्रक्रिया पूर्ण करा.
