Dushkal Madat : महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची आणि तातडीची बातमी आली आहे. राज्य सरकारने दिवाळीपूर्वी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट ₹५००० अग्रिम मदत जमा करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही मदत दुष्काळाने होरपळलेल्या शेतकऱ्यांना तात्पुरता दिलासा देण्यासाठी जाहीर करण्यात आली आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत हा मोठा निर्णय घेण्यात आला. सुरुवातीला २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला होता. आता आणखी ४० तालुक्यांचा समावेश करून एकूण ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ घोषित करण्यात आला आहे. राज्यातील जवळपास ८५ टक्के तालुके आता दुष्काळग्रस्त झाले आहेत.
का जाहीर झाली ही अग्रिम मदत?
दुष्काळी मदतीची संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण होण्यास वेळ लागतो. केंद्र सरकारच्या नियमांनुसार आणि राज्य स्तरावरील पंचनामा, प्रस्ताव व इतर कामांमुळे पूर्ण मदत डिसेंबरपर्यंत लागू शकते. मात्र दिवाळी जवळ आली आहे आणि शेतकऱ्यांची आर्थिक स्थिती नाजूक आहे, हे लक्षात घेऊन सरकारने अग्रिम मदतीचा निर्णय घेतला.
मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की, “शेतकऱ्यांची दिवाळी कठीण जाणार आहे, हे आम्हाला माहीत आहे. म्हणूनच अंतिम मदतीपैकी ₹५००० रक्कम दिवाळीपूर्वी थेट खात्यात जमा करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पूर्ण मदत नंतर देण्यात येईल.”
ही मदत थेट बँक खात्यात (DBT) जमा होणार आहे. याबाबतच्या मार्गदर्शक सूचना आणि शासन निर्णय लवकरच जाहीर होण्याची शक्यता आहे.
इतर महत्त्वाचे निर्णय
- दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये पूर्वीपासून लागू असलेल्या १२ सवलती सुरू राहणार आहेत. यात जमीन महसूल सवलत, पीक कर्जाचे पुनर्गठन, वीजबिलात सवलत, परीक्षा शुल्क माफी, रोहयोच्या निकषांमध्ये सूट यांचा समावेश आहे.
- मराठवाड्यात भूजल पातळी सुमारे ३ मीटरने खालावली आहे. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची संख्या वाढवण्यात येणार आहे आणि जीपीएस ट्रॅकिंगची व्यवस्था करण्यात येईल.
- चाऱ्याची उपलब्धता सुनिश्चित करण्यासाठी शासन हमीभावाने चारा खरेदी करणार आहे.
- कर्जमाफी योजनेअंतर्गत सुमारे ३.५ लाख शेतकऱ्यांची यादी अंतिम करण्यात आली असून त्यांचे पैसेही खात्यात जमा होत आहेत. बँका आणि पतसंस्थांना वसुली न करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
शेतकऱ्यांना काय करावे?
या मदतीबाबत अद्याप तपशीलवार मार्गदर्शक सूचना आलेल्या नाहीत. म्हणून शेतकऱ्यांनी आपले आधार कार्ड, बँक खाते आणि जमीन संबंधित कागदपत्रे तयार ठेवावेत. स्थानिक तहसील कार्यालय किंवा कृषी विभागामार्फत अपडेट्स तपासावेत. अधिकृत शासन निर्णय (GR) निघाल्यानंतरच पात्रता आणि रक्कम जमा होण्याची प्रक्रिया स्पष्ट होईल.
दुष्काळ हा शेतकऱ्यांसाठी मोठा आव्हान आहे. मात्र सरकारने दिवाळीपूर्वी ही अग्रिम मदत जाहीर केल्याने थोडा दिलासा मिळाला आहे. पूर्ण मदत आणि इतर योजनांच्या अंमलबजावणीबाबत शेतकरी बांधवांनी संयम ठेवावा आणि अधिकृत माहितीची वाट पहावी.
