niradhar yojana arja prakriya : महाराष्ट्रातील संजय गांधी निराधार अनुदान योजना आणि इतर विशेष सहाय्य योजनांच्या लाभार्थ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने १४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी नवीन शासन निर्णय (GR) जारी केला आहे. यामुळे योजनांच्या निकषांमध्ये आणि आवश्यक कागदपत्रांमध्ये मोठे बदल झाले आहेत. अनेक लोकांना आता अधिक सहजतेने लाभ मिळू शकतो.
या योजनेअंतर्गत सामान्य लाभार्थ्यांना दरमहा १५०० रुपये तर दिव्यांग व्यक्तींना २५०० रुपये मिळतात. अनेक लाभार्थ्यांचे पैसे काही महिन्यांपासून थकले होते किंवा नव्याने अर्ज करायचा विचार करत होते. नवीन GR मुळे आता प्रक्रिया स्पष्ट आणि सोपी झाली आहे.
कोणत्या योजनांना लागू आहे हा GR?
या शासन निर्णयात खालील योजनांचा समावेश आहे:
- संजय गांधी निराधार अनुदान योजना
- श्रवण बाळ सेवा राज्य पेन्शन योजना
- इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धावस्था पेन्शन योजना
- इंदिरा गांधी राष्ट्रीय विधवा पेन्शन योजना
पूर्वीच्या २७ मार्च २०२६ च्या निर्णयात सुधारणा करण्यात आली आहे. यामुळे पात्रता आणि कागदपत्रांबाबत अनेक अडचणी दूर होतील.
नवीन निकषानुसार कोणती कागदपत्रे लागणार?
आता अर्ज करताना किंवा थांबलेले लाभ पुन्हा सुरू करण्यासाठी खालील कागदपत्रे पुरेशी आहेत:
- ओळखपत्र: फक्त आधार कार्ड पुरेसे. इतर ओळखपत्राची गरज नाही.
- पत्ता सिद्ध करण्यासाठी: ग्रामपंचायत रहिवासी प्रमाणपत्र, रेशन कार्ड किंवा संबंधित पावती.
- वय सिद्ध करण्यासाठी: आधार कार्डच वैध मानले जाईल. जर आधारवर फक्त वर्ष दिले असेल तर जन्म प्रमाणपत्र किंवा शाळा सोडल्याचे प्रमाणपत्र द्यावे लागेल.
- उत्पन्न प्रमाणपत्र: तहसीलदारांचे उत्पन्न प्रमाणपत्र, दारिद्र्यरेषेखालील प्रमाणपत्र किंवा पॅन कार्ड सुद्धा स्वीकारले जाईल. हे अनेक लाभार्थ्यांसाठी मोठा दिलासा आहे.
- विशेष पात्रतेसाठी:
- विधवा असल्यास पतीचे मृत्यू प्रमाणपत्र
- घटस्फोट झाल्यास न्यायालयाचा आदेश
- अपघातामुळे अक्षम असल्यास संबंधित पुरावा
- अनाथ असल्यास ग्रामसेवक + तलाठी किंवा मुख्य अधिकारी/प्रकल्प अधिकारी यांचे प्रमाणपत्र
- ट्रान्सजेंडर असल्यास जिल्हाधिकारी किंवा जिल्हा वैद्यकीय अधिकारी यांचे प्रमाणपत्र
जीवन प्रमाणपत्र आता ऑनलाइन अनिवार्य
योजनेचा लाभ चालू ठेवण्यासाठी दरवर्षी जीवन प्रमाणपत्र (Survival Certificate) सादर करणे बंधनकारक आहे. आता ते Beneficiary Satyapan App द्वारे ऑनलाइन सादर करावे लागेल. तांत्रिक अडचणी असल्यासच ऑफलाइन स्वीकारले जाईल.
निर्धारित कालावधीत प्रमाणपत्र सादर न केल्यास लाभ थांबवला जाईल. नंतर सादर केल्यास पुढील महिन्यापासून लाभ पुन्हा सुरू होईल. त्यामुळे वेळेवर ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण करणे गरजेचे आहे.
अर्ज कसा आणि कुठे करावा?
नवीन अर्ज किंवा थांबलेल्या लाभासाठी संबंधित सिव्हिल सर्व्हिसेस (CS) ऑफिस किंवा पंचायत समिती कार्यालयात संपर्क साधा. सर्व कागदपत्रे घेऊन जा आणि अधिकाऱ्यांकडून मार्गदर्शन घ्या.
ही योजना निराधार, वृद्ध, आजारी, विधवा, दिव्यांग आणि इतर पात्र व्यक्तींसाठी आहे. नवीन GR मुळे प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि लाभार्थी-अनुकूल झाली आहे.
जर तुमचे पैसे थांबले असतील किंवा नव्याने अर्ज करायचा असेल तर लवकरात लवकर संबंधित कार्यालयात संपर्क साधा. अधिक माहितीसाठी स्थानिक समाज कल्याण विभाग किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांशी चर्चा करा.
