dushkal anudan update : महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी आहे. राज्य सरकारने खरीप हंगामातील पिकांचे नुकसान झालेल्या पात्र शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५,००० रुपये अग्रिम आर्थिक मदत देण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही मदत थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीने शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे. दिवाळीपूर्वी पैसे पोहोचवण्यासाठी प्रक्रिया वेगाने सुरू झाली आहे.
मदत कोणाला आणि कशी मिळणार?
राज्यातील सुमारे ३०४ दुष्काळी तालुक्यांमधील शेतकऱ्यांना ही मदत लागू आहे. ज्या शेतकऱ्यांच्या पिकांचे ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त नुकसान झाले आहे, अशा पात्र शेतकऱ्यांना सरसकट ५,००० रुपये दिले जाणार आहेत. ही रक्कम एकूण सुमारे ७,५०० कोटी रुपयांच्या निधीतून वितरित होईल आणि दीड कोटी शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
पैसे थेट DBT द्वारे जमा होतील. शेतकऱ्यांनी फार्मर आयडी (AgriStack) किंवा आधारशी लिंक असलेले बँक खाते वापरलेले असेल, तर त्याच खात्यात पैसे येतील. नवीन अर्ज भरायची किंवा कार्यालयात जायची गरज नाही. सरकारकडे उपलब्ध असलेल्या डेटाबेसनुसार पैसे ट्रान्सफर होतील.
ई-केवायसी आणि बँक खात्याबाबत महत्त्वाची माहिती
१ नोव्हेंबर २०२५ नंतर कोणत्याही सरकारी योजनेअंतर्गत ई-केवायसी पूर्ण केलेल्या शेतकऱ्यांना पुन्हा ई-केवायसी करण्याची गरज नाही. फार्मर आयडी उपलब्ध असलेल्या शेतकऱ्यांना प्राधान्याने पैसे जातील. वनपट्टाधारक शेतकऱ्यांसाठीही ई-केवायसीच्या आधारे मदत वितरित केली जाईल.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, बँकांना स्पष्ट आदेश दिले आहेत की या ५,००० रुपयांच्या मदतीतून कोणतेही जुने कर्ज, व्याज किंवा इतर वसुली करता येणार नाही. पैसे पूर्णपणे शेतकऱ्यांच्या हातात राहतील. मुख्यमंत्र्यांनी याबाबत सक्त सूचना दिल्या आहेत.
निकषांमध्ये अलीकडील बदल
सुरुवातीला काही श्रेणीतील व्यक्तींना (लोकप्रतिनिधी, उच्च वेतन असलेले सरकारी कर्मचारी, आयकर भरणाऱ्या व्यक्ती इ.) मदतीपासून वगळण्यात आले होते. मात्र अलीकडे शासन निर्णयानुसार निकष शिथिल केले गेले आहेत. आता अधिक शेतकऱ्यांना लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. तरीही ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त पीक नुकसान ही मुख्य अट कायम आहे.
पैसे कधी येणार?
मंत्रिमंडळ बैठकीत निर्णय झाल्यानंतर प्रशासनाने वितरण प्रक्रिया सुरू केली आहे. अनेक जिल्ह्यांमध्ये गुरुवार-शुक्रवारपासून पैसे जमा होण्यास सुरुवात होण्याची शक्यता आहे. दिवाळीपूर्वी पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात रक्कम पोहोचवण्याचे उद्दिष्ट आहे. काही भागात ४ नोव्हेंबरपूर्वी वितरण पूर्ण होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
शेतकऱ्यांनी काय तपासावे?
- तुमचे बँक खाते आधार आणि फार्मर आयडीशी लिंक आहे का, हे तपासा.
- महाडीबीटी किंवा संबंधित पोर्टलवर नाव तपासा.
- पैसे आल्यानंतर SMS किंवा बँक अॅपद्वारे कन्फर्मेशन मिळेल.
- कोणतीही फसवणूक टाळा. सरकारकडून थेट DBT होते, त्यामुळे कोणालाही पैसे किंवा डिटेल्स मागणाऱ्यांना विश्वास ठेवू नका.
दुष्काळामुळे अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही अग्रिम मदत तात्काळ दिलासा देणारी आहे. अंतिम नुकसानभरपाईची प्रक्रिया सुरू राहील आणि त्याबाबत पुढील अपडेट येतील. अधिकृत माहितीसाठी जिल्हा प्रशासन किंवा कृषी विभागाच्या सूचनांचे पालन करा.
