Farmer loan waiver GR : महाराष्ट्रातील लाखो शेतकरी बांधवांसाठी एक चांगली बातमी आहे. राज्य सरकारने ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’ जाहीर केली आहे. या योजनेअंतर्गत थकीत अल्पमुदत पीक कर्जांवर २ लाख रुपयांपर्यंत पूर्ण कर्जमाफी देण्यात येणार आहे. याशिवाय नियमित कर्ज फेडणाऱ्या शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन म्हणून ५०,००० रुपयांपर्यंत अनुदान आणि २ लाखांपेक्षा जास्त कर्ज असणाऱ्यांसाठी वन टाईम सेटलमेंट (OTS) सुविधा उपलब्ध आहे.
ही योजना शेतकऱ्यांच्या आर्थिक बोजा कमी करण्यासाठी आणि नवीन खरीप हंगामासाठी ताज्या कर्जाची सोय करण्यासाठी आणली गेली आहे. चला, या योजनेची संपूर्ण माहिती, पात्रता, अटी आणि फायदे जाणून घेऊया.
योजना कशा प्रकारे काम करेल?
१. २ लाखांपर्यंत थकबाकी असणारे शेतकरी:
- १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२६ पर्यंत घेतलेल्या अल्पमुदत पीक कर्जांची (एक किंवा अनेक बँकांमधील) ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंतची थकबाकी २ लाखांपर्यंत असेल तर ती पूर्णपणे माफ होईल.
- पुनर्गठित (Restructured) कर्जांचाही यात समावेश आहे.
२. २ लाखांपेक्षा जास्त थकबाकी असणारे शेतकरी – OTS स्कीम:
- जर एकूण थकबाकी २ लाखांपेक्षा जास्त असेल, तर शेतकऱ्याने २ लाखांवरील अतिरिक्त रक्कम बँकेत भरावी लागेल.
- ही रक्कम भरल्यानंतर शासन २ लाखांपर्यंतची थकबाकी माफ करेल.
- अतिरिक्त रक्कम भरण्यासाठी ३१ मार्च २०२७ पर्यंत मुदत देण्यात आली आहे. ही OTS (One Time Settlement) सुविधा शेतकऱ्यांना पूर्ण कर्जमुक्त होण्याची संधी देते.
३. नियमित कर्ज फेडणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी प्रोत्साहन:
- ज्या शेतकऱ्यांनी कर्ज नियमित फेडले आहे, त्यांना ५०,००० रुपयांपर्यंत प्रोत्साहन अनुदान मिळेल. यामुळे चांगल्या पेमेंट इतिहासाला प्रोत्साहन मिळेल.
कोणते शेतकरी पात्र आहेत?
- पात्रता निकष:
- ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी पीक कर्ज थकित असलेले शेतकरी.
- भूमी धारणेची (Land Holding) मर्यादा नाही.
- महात्मा जोतिराव फुले कर्जमुक्ती योजनेचा लाभ घेतलेले शेतकरीही काही अटींनुसार पात्र असू शकतात.
- अपात्र कोण?
- सरकारी अधिकारी, मंत्री, आमदार, खासदार इत्यादी (मागील योजनांप्रमाणे).
- इतर विशिष्ट अपात्रता निकष GR मध्ये नमूद आहेत.
अर्ज करण्याची गरज नाही – बँक आणि शासनाकडून थेट प्रक्रिया होईल.
या योजनेचे फायदे
- सुमारे ५६ लाख शेतकरी आणि ६५ लाखांहून अधिक बँक खात्यांना फायदा होणार आहे.
- एकूण ३६,५८५ कोटी रुपयांचा खर्च शासन करणार आहे.
- शेतकऱ्यांना नवीन कर्ज घेण्यास सोपे होईल आणि आर्थिक भार कमी होईल.
- OTS स्कीममुळे मोठ्या थकबाकी असणाऱ्यांनाही दिलासा.
शेतकऱ्यांसाठी महत्वाच्या सूचना
- आपल्या बँक खात्यात आधार लिंक असल्याची खात्री करा.
- थकबाकीची नेमकी रक्कम जाणून घेण्यासाठी बँकेत संपर्क साधा.
- OTS अंतर्गत अतिरिक्त रक्कम भरण्याची मुदत लक्षात ठेवा.
- अधिकृत GR आणि अपडेट्ससाठी महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाच्या वेबसाइट किंवा mjpsky.maharashtra.gov.in वर भेट द्या.
ही योजना शेतकऱ्यांच्या कल्याणासाठी एक सकारात्मक पाऊल आहे. मात्र, नैसर्गिक आपत्ती, पीक नुकसान आणि बाजारभाव यांसारख्या मूलभूत समस्या सोडवण्यावरही सरकारने भर द्यावा, अशी शेतकरी संघटनांची अपेक्षा आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना खऱ्या अर्थाने शेतकऱ्यांना कर्जाच्या जाळ्यातून बाहेर काढण्यास मदत करेल. थकबाकी असणारे शेतकरी तात्काळ बँकेत संपर्क साधावेत आणि योजनेचा लाभ घ्यावेत. अधिक माहितीसाठी आपल्या जिल्हा कृषी कार्यालयाशी संपर्क करा.
